Urja Sanvardhan Kalachi Garaj Nibandh: माझ्या लहानपणी एक मजेदार आठवण आहे. एकदा रात्री अचानक लाइट गेली. घर अंधारात बुडालं. मी आणि माझी छोटी बहीण घाबरलो. पण आजोबांनी मेणबत्ती लावली आणि आम्ही सगळे जमिनीवर बसून गोष्टी सांगू लागलो. आजोबा म्हणाले, “पहिल्यांदा असेच दिवस होते. विजेची सवय नव्हती.” त्या रात्री आम्हाला खूप मजा आली. पण दुसऱ्या दिवशी लाइट आली तेव्हा मी टीव्ही, फॅन आणि लाईट सर्व काही चालू ठेवलं. आईने सांगितलं, “बेटा, ऊर्जा वाया घालवू नकोस.” त्या दिवशी मला कळलं की ऊर्जा संवर्धन काळाची गरज आहे.
आजकाल प्रत्येक घरात विजेचे बिल येतं. शाळेतही कम्प्युटर, फॅन, लाईट चालू असतात. पण आपण किती वेळा लाईट बंद करायला विसरतो? मी एकदा शाळेतून घरी येताना मित्राला विचारलं, “तू घरी जाण्यापूर्वी फॅन बंद करतोस का?” तो हसला आणि म्हणाला, “अरे, मी तर कधीच बंद करतो. नाहीतर बिल जास्त येतं आणि आई रागावते.” त्याच्या बोलण्याने मला खूप बरं वाटलं. छोट्या छोट्या गोष्टी करून आपण ऊर्जा वाचवू शकतो.
घरात एक छोटासा प्रसंग घडला. माझ्या आईने स्वयंपाक करताना गॅसचा फ्लेम पूर्ण उघडला होता. मी पाहिलं आणि म्हणालो, “आई, जरा कमी कर. गॅस वाया जातोय.” आई हसली आणि म्हणाली, “बरोबर आहे बेटा. तू शाळेत शिकतोस तेच मी आता शिकतेय.” त्या दिवशी मला खूप अभिमान वाटला. आपल्या घरातली छोटी छोटी सवय बदलली तर किती ऊर्जा वाचते हे मला समजलं. पाणीही ऊर्जेचा भाग आहे. शाळेत टँक भरताना नळ पूर्ण उघडून ठेवतो तेव्हा पाणी वाया जाते. मी आता मित्रांना सांगतो, “नळ बंद कर, पाणी वाचव.” तेही ऐकतात आणि हसतात.
आजोबा नेहमी सांगतात, “आमच्या लहानपणी सूर्यास्त झाला की घरात शांतता पसरायची. दिवे लावायचे नाहीत. पंखा नव्हता, पण हवा नैसर्गिक यायची.” ते म्हणतात की पूर्वी ऊर्जा कमी वापरायची म्हणून निसर्ग स्वच्छ होता. आता मात्र सर्वत्र प्रदूषण आहे. कारखाने, गाड्या, एसी यामुळे हवा गरम होते. आपल्या पुढच्या पिढीसाठी स्वच्छ हवा आणि थंड पाणी ठेवायचं असेल तर आज ऊर्जा संवर्धन करायला हवं. मी शाळेत पर्यावरण दिनी झाड लावलं. माझ्या मैत्रिणीनेही लावलं. ती म्हणाली, “झाड लावल्याने ऊर्जा वाचते, कारण झाडं हवा शुद्ध करतात आणि सावली देतात.” तिच्या बोलण्याने आम्ही सर्व जण उत्साही झालो.
शाळेत शिक्षक म्हणतात, “ऊर्जा ही आपली संपत्ती आहे. ती वाया घालवली तर उद्या तुम्हाला ती मिळणार नाही.” मी घरी येऊन आई-वडिलांना सांगितलं. त्यांनीही ऐकलं आणि आता घरात एक नियम केला आहे – जेव्हा खोलीत कोणी नसतं तेव्हा लाईट बंद. फक्त एक लाईट चालू ठेवायचं. छोट्या छोट्या बदलांनी बिल कमी आलं. आम्हाला खूप आनंद झाला. मित्रांसोबत खेळताना मी सांगतो, “आपण सगळे मिळून ऊर्जा वाचवूया.” तेही तयार होतात. एकदा आम्ही शाळेच्या मैदानात कचरा गोळा केला आणि प्लास्टिकचे कचरा कमी केला. त्यामुळे जमीन स्वच्छ राहते आणि ऊर्जा वाचते.
ऊर्जा संवर्धन म्हणजे फक्त लाईट बंद करणं नाही. ते म्हणजे आपल्या पृथ्वीला प्रेम देणं आहे. सूर्यप्रकाशात अभ्यास करणं, पाणी कमी वापरणं, झाडं लावणं हे सगळं आपल्याला शक्य आहे. मी आता रोज एक छोटा संकल्प करतो – आज एक लाईट जास्त बंद करेन. तुम्हीही करा. शाळेत, घरी, खेळताना सगळीकडे ऊर्जा वाचवा. आपण सर्व मुलं मिळून हे काम करू शकतो.
अखेर मी एवढंच सांगतो, ऊर्जा संवर्धन काळाची गरज आहे. आज आपण छोटे छोटे पाऊल उचललं तर उद्या आपली पृथ्वी हिरवी आणि आनंदी राहील. आपल्या मुलांना, भावंडांना स्वच्छ हवा आणि उजळ भविष्य देऊया. चला, आजपासूनच सुरुवात करूया! प्रत्येक दिवस एक नवीन संकल्प घेऊया आणि ऊर्जा वाचवूया. आपण हे करू शकतो, कारण आपण हुशार आहोत आणि आपल्या पृथ्वीला खूप प्रेम करतो.
1 thought on “Urja Sanvardhan Kalachi Garaj Nibandh: ऊर्जा संवर्धन काळाची गरज निबंध”