Granth Hech Guru Marathi Nibandh 1000 Shabd: नमस्कार. आज मी “ग्रंथ हेच गुरु” या विषयावर लिहितो. हे वाक्य ऐकले की मनात एक वेगळीच भावना येते. कारण पुस्तके ही खरोखरच आपली सर्वोत्तम गुरू असतात. शाळेत शिक्षक शिकवतात, आई-बाबा मार्गदर्शन करतात, पण पुस्तके मात्र कायम आपल्या सोबत असतात. त्यांना कधी विश्रांती लागत नाही, कधी राग येत नाही. ते नेहमी आपल्याला नवीन काहीतरी शिकवत राहतात. ग्रंथ हेच गुरु, हे खरे आहे.
मी लहान असताना माझ्या आजोबांकडे एक छोटीशी लायब्ररी होती. घराच्या एका कोपऱ्यात जुनी लाकडी कपाट आणि त्यात रंगीबेरंगी पुस्तके. संध्याकाळी आजोबा बसायचे आणि मला त्यातली गोष्टी सांगायचे. एकदा त्यांनी ‘पंचतंत्र’चे पुस्तक उघडले आणि एका बुद्धिमान कोल्ह्याची गोष्ट सांगितली. त्या गोष्टीत कोल्ह्याने आपली बुद्धी वापरून सिंहाला कसे वाचवले, हे ऐकून मी थक्क झालो. घरी आल्यावर मी स्वतः ते पुस्तक उघडले आणि वाचायला सुरुवात केली. शब्द कठीण वाटले, पण आजोबांनी समजावून सांगितले. तेव्हा मला समजले की पुस्तकातून आपण स्वतःच्या वेगाने शिकू शकतो. शिक्षक शाळेत असतात तेवढाच वेळ, पण ग्रंथ मात्र रात्री-अपरात्रीही आपले गुरू बनतात.
मला आठवते, मी पाचवीत असताना आमच्या शाळेत एक छोटी स्पर्धा होती. विषय होता ‘माझे आवडते पुस्तक’. मी ‘चिमणरावांच्या गोष्टी’ या पुस्तकावर बोललो. ते पुस्तक मी घरीच वाचले होते. त्यात चिमणराव आणि त्यांच्या मित्रांच्या मजेदार गोष्टी होत्या. मी त्या स्पर्धेत प्रथम आलो. कारण मी फक्त पुस्तकातले शब्द नाही, तर त्यातून आलेली मजा आणि शिकवण सांगितली. माझ्या मैत्रिणीनेही तेच पुस्तक वाचले होते आणि ती म्हणाली, “हे पुस्तक वाचल्यावर मला खूप हसू आले आणि थोडेसे धडेही मिळाले.” तेव्हा आम्हाला दोघांना समजले की ग्रंथ हेच गुरु आहेत. ते आपल्याला हसवतात, रडवतात आणि आयुष्याचे खरे मार्ग दाखवतात.
पुस्तके आपल्याला जग दाखवतात. मी कधी समुद्र पाहिला नव्हता, पण ‘सिंधबादचा प्रवास’ हे पुस्तक वाचल्यावर मला समुद्राच्या लाटा, मोठी जहाजे आणि दूरचे बेट दिसले. मनात कल्पना निर्माण झाल्या. माझा मित्र रोहन तोपर्यंत फक्त गावातच फिरला होता. त्याने ‘जंगल बुक’ वाचले आणि म्हणाला, “मला आता जंगलात फिरायचे आहे, तिथले प्राणी आणि मोगलीची मैत्री खूप छान वाटली.” पुस्तके आपल्या मनाला मोठे करतात. आपण घरी बसून जग फिरतो. आजकाल टीव्ही आणि मोबाईलवर खूप काही बघतो, पण पुस्तकात जे मजा आहे ती कुठेच नाही. कारण पुस्तक वाचताना आपण स्वतःच्या मनात चित्र रंगवतो. ते चित्र आपले स्वतःचे असते.
आजी नेहमी सांगायच्या, “मुलांनो, पूर्वी आमच्या काळी टीव्ही नव्हता, मोबाईल नव्हता. आम्ही फक्त पुस्तके वाचायचो.” त्या ‘रामायण’ आणि ‘महाभारत’ाच्या गोष्टी सांगायच्या. त्यातून त्यांना चांगले-वाईट समजले. आजी म्हणायच्या, “श्रीरामांनी कसे कर्तव्य पाळले, भीष्माचार्यांनी कसे सत्य बोलले.” मी लहान होतो तेव्हा या गोष्टी ऐकून झोपायचो. नंतर मोठा झाल्यावर मी स्वतः ती पुस्तके वाचली. मला खूप गोष्टी समजल्या. जीवनात संकटे येतात, पण धैर्याने सामोरे जावे, हे या ग्रंथांनी शिकवले. ग्रंथ हेच गुरु आहेत, कारण ते आपल्याला नैतिकता शिकवतात. चांगले व्हा, प्रामाणिक राहा, दुसऱ्याची मदत करा – असे धडे ते देतात.
शाळेत आमचे सर एकदा म्हणाले होते, “ज्ञान हे समुद्रासारखे आहे. जितके घ्यायचे तितके मिळते.” पण ते ज्ञान कुठे आहे? ते पुस्तकांत आहे. माझ्या वर्गात एक मुलगा होता, राहुल. तो खूप शांत होता आणि अभ्यासात थोडा मागे होता. एकदा त्याने लायब्ररीतून ‘विज्ञानाच्या गोष्टी’ हे पुस्तक घेतले. त्याने ते रोज वाचले. काही दिवसांत त्याने वर्गात विज्ञानाच्या प्रश्नांची उत्तरे द्यायला लागला. आम्ही सगळे आश्चर्यचकित झालो. सरांनी त्याला विचारले, “कसे काय?” तो म्हणाला, “सर, पुस्तकाने शिकवले.” तेव्हा आम्हा सगळ्यांना समजले की मेहनत आणि पुस्तके यांच्यामुळे काहीही शक्य आहे.
Kashtache Mahatva Marathi Nibandh: कष्टाचे महत्व मराठी निबंध
आजच्या जगात खूप गोंधळ आहे. सोशल मीडिया, गेम्स, टीव्ही – यात वेळ जातो. पण जर आपण रोज थोडा वेळ पुस्तक वाचायला दिला तर आयुष्य बदलू शकते. मी स्वतः दर रविवारी दोन तास पुस्तक वाचतो. त्यामुळे माझे गुण चांगले येतात आणि मन शांत राहते. मित्र-मैत्रिणींनाही मी सांगतो, “चला, एक पुस्तक वाचूया.” कधी आम्ही एकत्र बसून गोष्टी वाचतो आणि नंतर चर्चा करतो. ते खूप मजा येते.
शेवटी मी एवढेच सांगेल की ग्रंथ हेच गुरु आहेत. ते आपले खरे मार्गदर्शक आहेत. ते कधी थकत नाहीत, कधी रागावत नाहीत. फक्त आपण त्यांना उघडायचे आणि वाचायचे. लहान असो की मोठे, प्रत्येकाने पुस्तके वाचली पाहिजेत. कारण पुस्तकात ज्ञान आहे, प्रेम आहे, धैर्य आहे, आणि आयुष्य जगण्याची खरी कला आहे. चला, आजपासून आपण रोज एक पान तरी वाचूया. ग्रंथांना आपले गुरू बनवूया आणि आपले आयुष्य उजळवूया.