Rakshabandhan var Nibandh Marathi: रक्षाबंधन हा आपल्या सर्वांचा अतिशय प्रिय सण आहे. रक्षाबंधन वर निबंध मराठी लिहिताना मला माझ्या बालपणीच्या आठवणी आठवतात. भाऊ आणि बहिणींमधील प्रेम, संरक्षण आणि एकमेकांवर असलेला विश्वास या सणातून दिसून येतो. शाळेत असताना आम्ही सर्व मुले या सणाची मोठ्या आनंदाने वाट पाहत असू.
रक्षाबंधन म्हणजे बहीण भावाच्या हाताला राखी बांधते. ती राखी प्रेमाची आणि रक्षणाची निशाणी असते. माझ्या घरात आजी सांगायच्या, “मुली, राखी बांधताना मनातून भावासाठी शुभेच्छा द्या. भाऊ तुमचे रक्षण करेल.” आजीच्या या शब्दांनी आमच्या मनात प्रेम जागे होई. एकदा मी लहान असताना माझ्या भावाच्या हाताला राखी बांधली. मी खूप घाबरले होते, कारण राखी नीट बांधता येईल का असा प्रश्न होता. पण भाऊ हसला आणि म्हणाला, “तू नीट बांध. मी तुझे रक्षण करेन.” त्या दिवशी आम्ही दोघे मिठाई खाल्ली आणि खूप खेळलो. ही छोटी आठवण अजूनही मनात ताजी आहे.
शाळेतही रक्षाबंधन खूप छान साजरा होतो. आमच्या वर्गशिक्षकांनी एकदा सांगितले की, रक्षाबंधन फक्त घरातच नव्हे तर शाळेतही भाऊ-बहिणींसारखे वागले पाहिजे. त्या दिवशी मुलींनी मुलांच्या हाताला राखी बांधली. काही मुले राखी बांधताना लाजले, काही हसले. एका मुलीने तिच्या मित्राला राखी बांधली आणि म्हणाली, “तू माझा भाऊ आहेस. तू माझे रक्षण कर.” सगळे वर्ग हसला. शिक्षकांनी सांगितले की, असा प्रेमभाव ठेवला तर आपण सर्व एक कुटुंब होऊ. त्या दिवशी शाळेत मिठाई वाटली आणि आम्ही खूप आनंदाने घरी गेलो.
रक्षाबंधनाच्या दिवशी घरात सगळे जण एकत्र येतात. आई सकाळीच राख्या तयार करते. कधीकधी आम्ही स्वतः राख्या बनवतो. कागद, मनके आणि दोरा वापरून सुंदर राख्या तयार करतो. भाऊ बाहेरून मिठाई आणतो. राखी बांधल्यानंतर भाऊ बहिणीला भेट देतो. कधी छोटी वही, कधी पेन, कधी मिठाई. पण सर्वात मोठी भेट म्हणजे भावाचे प्रेम. एकदा माझ्या मित्राच्या बहिणीने त्याला राखी बांधली. तो म्हणाला, “मी तुझे रक्षण करेन, तुला कधीही त्रास होऊ देणार नाही.” त्या शब्दांनी सर्वांचे मन भरून आले.
हा सण आपल्याला शिकवतो की, भाऊ-बहिणींनी एकमेकांचे रक्षण केले पाहिजे. लहानपणी भांडण होते, पण रक्षाबंधनाच्या दिवशी सगळे विसरून जातो. आजी सांगायच्या की, पूर्वीच्या काळात बहिणी भावाच्या हाताला राखी बांधून त्यांना युद्धात सुरक्षित राहण्याची प्रार्थना करायच्या. आजही तोच भाव कायम आहे. फक्त युद्ध नव्हे, तर रोजच्या आयुष्यातही भाऊ बहिणीचे रक्षण करतो आणि बहीण भावासाठी प्रार्थना करते.
रक्षाबंधन वर निबंध मराठी लिहिताना मला असे वाटते की, हा सण फक्त राखी बांधण्याचा नाही. हा सण प्रेमाचा, विश्वासार्हतेचा आणि कुटुंबाच्या एकतेचा आहे. शाळेत असताना आम्ही शिकलो की, प्रत्येकाशी भाऊ-बहिणीसारखे वागले पाहिजे. मग तो मित्र असो किंवा सहपाठी. प्रेम दिल्याने प्रेम मिळते. रक्षाबंधनाच्या दिवशी आकाशात रंगीबेरंगी पतंगही उडतात. काही ठिकाणी लोक पतंग उडवतात आणि आनंद साजरा करतात. आमच्या गावातही मुले पतंग उडवत असत. भाऊ-बहिणी एकत्र पतंग उडवत आणि हसत.
आजच्या काळातही रक्षाबंधन खूप महत्त्वाचे आहे. मोबाइल आणि संगणक असले तरी भाऊ-बहिणींमधील नाते तसेच राहिले पाहिजे. लहान मुलांनी या सणाचे महत्त्व समजून घेतले पाहिजे. राखी बांधताना मनातून शुभेच्छा द्याव्यात. भाऊने बहिणीचे रक्षण करावे आणि बहिणीने भावासाठी चांगल्या गोष्टींची प्रार्थना करावी. असे केले तर घर आनंदाने भरून जाते.
शेवटी मी असे म्हणेन की, रक्षाबंधन हा सण आपल्या मनात प्रेम जागवतो. तो आपल्याला एकत्र आणतो. रक्षाबंधन वर निबंध मराठी लिहून मी माझे विचार मांडले. प्रत्येकाने या सणाला आनंदाने साजरा करावा. भाऊ-बहिणींनी एकमेकांना जपले पाहिजे. प्रेम आणि संरक्षण हेच खरे रत्न आहेत. रक्षाबंधन आपल्याला ही शिकवण देतो. मी आशा करतो की, सर्व मुले या सणाचे महत्त्व समजून घेतील आणि आयुष्यभर भाऊ-बहिणींचे नाते जपतील.