Lokmanya Tilak Nibandh Marathi: आपण शाळेत असताना रोज काही ना काही नवीन शिकत असतो. आपल्या शाळेच्या भिंतींवर, पुस्तकांमध्ये आणि वर्गात अनेक महान व्यक्तींचे फोटो लावलेले असतात. त्यातलाच एक फोटो जो आपण सर्वांनी नक्कीच पाहिला असेल, तो म्हणजे डोक्यावर लाल पगडी, चेहऱ्यावर तेजस्वी भाव आणि डोळ्यांत एक वेगळीच चमक असलेले लोकमान्य टिळक! लहानपणापासूनच मला टिळकांची ही प्रतिमा खूप आकर्षित करायची. माझ्या आजीने मला एकदा लोकमान्य टिळकांची एक सुंदर गोष्ट सांगितली होती. ती गोष्ट ऐकल्यापासून माझ्या मनात त्यांच्याबद्दल एक खूप वेगळे आणि आदराचे स्थान निर्माण झाले. आज मी तुम्हाला त्याच महान नेत्याबद्दल म्हणजेच Lokmanya Tilak Nibandh Marathi या विषयावर काही साध्या आणि सुंदर गोष्टी सांगणार आहे.
लोकमान्य टिळक, म्हणजेच बाळ गंगाधर टिळक, यांचा जन्म २३ जुलै १८५६ रोजी महाराष्ट्रातील रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिखली या गावात झाला. लहानपणापासूनच बाळ खूप हुशार आणि स्वाभिमानी होते. त्यांच्या बालपणीचा एक खूप प्रसिद्ध प्रसंग आहे, जो आपल्या शिक्षकांनी शाळेत नक्कीच ऐकवला असेल. वर्गात कोणीतरी शेंगा खाऊन टरफले वर्गाच्या जमिनीवर टाकली होती. गुरुजींनी वर्गात आल्यावर विचारले की, “ही टरफले कोणी टाकली?” पण कोणीच समोर आले नाही. त्यावर गुरुजींनी सर्वांना शिक्षा देण्याचे ठरवले. तेव्हा लहान बाळ उठून उभा राहिला आणि मोठ्या धाडसाने म्हणाला, “मी शेंगा खाल्ल्या नाहीत, मी टरफले उचलणार नाही!” ही केवळ एक साधी गोष्ट नव्हती, तर अन्यायाविरुद्ध पेटून उठण्याचा तो पहिला धडा होता. लोकमान्य टिळकांचे हे बालपण आपल्याला शिकवते की, आपण नेहमी सत्याच्या बाजूने उभे राहिले पाहिजे.
टिळक मोठे झाले तशी त्यांची देशसेवा अधिकच वाढली. त्या काळी आपला भारत देश इंग्रजांच्या गुलामीत होता. लोकांना एकत्र आणणे आणि त्यांच्या मनात देशप्रेमाची ज्योत पेटवणे खूप गरजेचे होते. त्यासाठी त्यांनी ‘गणेशोत्सव’ आणि ‘शिवजयंती’ हे सण सार्वजनिकरीत्या साजरे करायला सुरुवात केली. आज आपण शाळेत किंवा आपल्या गल्लीत जो गणेशोत्सव मोठ्या उत्साहाने साजरा करतो, त्याची सुरुवात टिळकांनीच केली होती! मित्रांसोबत गणेशोत्सवात आरती म्हणताना, ढोल-ताशांच्या गजर करताना जेव्हा आपण एकत्र येतो, तेव्हा मला नेहमी वाटतं की, टिळकांनी किती महान विचार केला होता. त्यांनी सणांच्या माध्यमातून सर्व लोकांना, लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत एकत्र आणले.
त्यांनी लोकांना जागृत करण्यासाठी ‘केसरी’ आणि ‘मराठा’ ही वर्तमानपत्रे सुरू केली. त्यांच्या लेखांमध्ये इतकी ताकद होती की, इंग्रज सरकारसुद्धा त्यांच्या शब्दांना घाबरायचे. टिळकांनी दिलेला एक मंत्र तर आजही आपल्या सर्वांच्या तोंडावर असतो, “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!” हे वाक्य ऐकले की आजही अंगावर काटा येतो आणि मनात एक वेगळाच उत्साह भरून येतो. आमच्या शाळेतील वक्तृत्व स्पर्धेत जेव्हा माझा मित्र हा निवाडा मोठ्या आवाजात म्हणतो, तेव्हा अख्खा वर्ग टाळ्यांच्या गजर करतो. ही ताकद लोकमान्य टिळकांच्या विचारांमध्ये होती.
हे पण वाचा:- Mala Dev Bhetla Tar Marathi Nibandh: मला देव भेटला तर निबंध मराठी
टिळकांनी केवळ राजकारणातच नव्हे तर शिक्षणाच्या क्षेत्रातही खूप मोठे काम केले. त्यांनी आगरकरांच्या साथीने ‘न्यू इंग्लिश स्कूल’ आणि ‘डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी’ची स्थापना केली. कारण त्यांचा असा विश्वास होता की, शिक्षण हेच माणसाला विचार करायला शिकवते आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्याची ताकद देते. आज आपण जे शाळेत जाऊन मस्त अभ्यास करतो, मित्रांसोबत शिकतो, यामागे अशा महान विचारवंतांचे मोठे योगदान आहे.
त्यांच्या याच अथांग देशभक्तीमुळे आणि लोकांवरील प्रेमामुळे जनतेने त्यांना ‘लोकमान्य’ ही पदवी दिली. ‘लोकमान्य’ म्हणजे ज्याला सर्व लोकांनी मान्य केले आहे असा नेता. १ ऑगस्ट १९२० रोजी या थोर पुरुषाने जगाचा निरोप घेतला. पण त्यांनी दिलेले विचार आज इतक्या वर्षांनंतरही आपल्या प्रत्येकाच्या मनात जिवंत आहेत.
शाळेत शिकताना किंवा घरी आजी-आजोबांकडून कथा ऐकताना मला नेहमी वाटते की, आपण लोकमान्य टिळकांसारखे खूप मोठे नेता नाही बनू शकलो, तरी त्यांच्यासारखे प्रामाणिक, निसंकोच आणि अन्यायाविरुद्ध बोलणारे नक्कीच बनू शकतो. अभ्यास करताना येणाऱ्या अडचणींना न घाबरता सामोरे जाणे, मित्रांना मदत करणे आणि आपल्या देशावर मनापासून प्रेम करणे, हीच खरी लोकमान्य टिळकांना दिलेली श्रद्धांजली ठरेल. आजच्या lokmanya tilak nibandh marathi च्या माध्यमातून मला हेच सांगावेसे वाटते की, आपण सर्वांनी टिळकांच्या विचारांचा वारसा पुढे चालवूया आणि एक चांगला नागरिक बनण्याचा प्रयत्न करूया.
1 thought on “Lokmanya Tilak Nibandh Marathi: लोकमान्य टिळक निबंध मराठी”