प्रत्येक व्यक्तीला एखादी गोष्ट करायला आवडते. कोणाला गाणी ऐकायला आवडतात, कोणाला खेळायला, तर कोणाला पुस्तके वाचायला आवडतात. अशा आवडीच्या गोष्टींमुळे आपला मोकळा वेळ आनंदात जातो. मलाही चित्रे काढायला खूप आवडते. म्हणून चित्रकला हा माझा आवडता छंद आहे. रंगीत पेन्सिली, खडू आणि ब्रश यांच्या मदतीने कागदावर वेगवेगळी चित्रे काढताना मला खूप आनंद मिळतो. चित्र काढताना मी त्यात इतका रमून जातो की वेळ कसा निघून जातो, हे मला कळतसुद्धा नाही.
मला लहानपणापासूनच चित्रकलेची आवड आहे. मी लहान असताना वहीच्या शेवटच्या पानावर नेहमी काही ना काही चित्रे काढायचो. कधी सूर्य, डोंगर आणि झाडे काढायचो, तर कधी फुले, फुलपाखरे आणि घरांची चित्रे काढायचो. सुरुवातीला माझी चित्रे फारशी छान होत नसत. कधी झाडाचा आकार बरोबर यायचा नाही, तर कधी घराच्या खिडक्या वाकड्या व्हायच्या. तरीही मी चित्रे काढणे सोडले नाही. माझ्या आईने माझी चित्रे पाहून मला एक चित्रकलेची वही आणि रंगीत पेन्सिली आणून दिल्या. त्या मिळाल्यावर मला खूप आनंद झाला. मी त्यात रोज नवीन चित्र काढण्याचा प्रयत्न करू लागलो.
माझ्या चित्रकलेच्या छंदाला घरच्यांनी नेहमी प्रोत्साहन दिले. मी काढलेले एखादे चित्र आई-बाबांना दाखवले की ते त्याचे कौतुक करतात. त्यामुळे मला आणखी चांगली चित्रे काढण्याची प्रेरणा मिळते. एकदा मी रंगीत फुलांनी भरलेल्या बागेचे चित्र काढले होते. त्यात मी वेगवेगळ्या रंगांची फुले, हिरवी झाडे, निळे आकाश आणि फुलांभोवती उडणारी फुलपाखरे काढली होती. ते चित्र आजीला खूप आवडले. तिने माझे कौतुक केले आणि तिच्या गावातील सुंदर बागेची आठवण सांगितली. तिच्या गोष्टी ऐकून मला निसर्गाचे निरीक्षण करून चित्रे काढण्याची आणखी आवड निर्माण झाली.
मला निसर्गचित्रे काढायला विशेष आवडते. हिरवेगार डोंगर, वाहणारी नदी, उगवता सूर्य, आकाशात उडणारे पक्षी आणि पावसात भिजलेली झाडे यांची चित्रे काढताना मला खूप मजा येते. सुट्टीच्या दिवशी मी खिडकीजवळ बसून बाहेरचे दृश्य पाहतो. झाडावर बसलेले पक्षी, पानांवर पडणारे ऊन आणि आकाशातील ढग यांचे निरीक्षण करतो. त्यानंतर मला जे दृश्य आवडते, ते कागदावर उतरवण्याचा प्रयत्न करतो. कधी चित्र माझ्या मनासारखे तयार होते, तर कधी पुन्हा बदल करावे लागतात. पण चित्र पूर्ण झाल्यावर मिळणारा आनंद वेगळाच असतो.
चित्रकलेत रंगांना खूप महत्त्व असते. मला रंग मिसळून नवीन छटा तयार करायला आवडते. सुरुवातीला कोणते रंग एकत्र केल्यावर कोणता रंग तयार होतो, हे मला नीट माहीत नव्हते. प्रयोग करताना हळूहळू ते समजू लागले. आकाशासाठी निळ्या रंगाच्या वेगवेगळ्या छटा वापरता येतात आणि झाडांसाठी हिरव्या रंगाच्या अनेक छटा तयार करता येतात, हे मला शिकायला मिळाले. चित्र रंगवताना रंगांची निवड, त्यांचे प्रमाण आणि त्यांचा योग्य वापर याकडे लक्ष द्यावे लागते. त्यामुळे माझे निरीक्षण अधिक चांगले होत आहे.
शाळेतही मला चित्रकलेचे उपक्रम आवडतात. चित्रकलेच्या तासाला शिक्षक एखादा विषय देतात आणि त्यावर चित्र काढायला सांगतात. कधी फुलांची बाग, कधी पावसाळ्यातील दृश्य, तर कधी पर्यावरणाचे रक्षण अशा विषयांवर मी चित्रे काढली आहेत. शाळेत चित्रकला स्पर्धा असली की मला विशेष उत्साह वाटतो. स्पर्धेत भाग घेताना नवीन कल्पना सुचवाव्या लागतात आणि ठरावीक वेळेत चित्र पूर्ण करावे लागते. त्यामुळे वेळेचे नियोजन करायला शिकायला मिळते. बक्षीस मिळाले तर आनंद होतोच; पण बक्षीस मिळाले नाही, तरी इतर विद्यार्थ्यांची चित्रे पाहून नवीन गोष्टी शिकायला मिळतात.
एकदा मी पर्यावरण संवर्धन या विषयावर चित्र काढले होते. त्यात हिरवीगार झाडे, स्वच्छ नदी, उडणारे पक्षी आणि झाडे लावणारी मुले दाखवली होती. शिक्षकांनी माझ्या चित्राचे कौतुक केले आणि पर्यावरणाचे महत्त्व समजावून सांगितले. त्या अनुभवातून मला जाणवले की चित्रकलेच्या माध्यमातून आपण एखादा चांगला संदेशही लोकांपर्यंत पोहोचवू शकतो. चित्र पाहून अनेकांना एखादी गोष्ट सहज समजते. म्हणून चित्रकला ही केवळ मनोरंजनाची गोष्ट नसून विचार व्यक्त करण्याचे एक सुंदर माध्यम आहे.
मला प्राणी आणि पक्ष्यांची चित्रे काढायलाही आवडते. मोर, पोपट, चिमणी, फुलपाखरू, हत्ती आणि वाघ यांची चित्रे काढताना त्यांच्या आकाराकडे आणि रंगांकडे लक्ष द्यावे लागते. सुरुवातीला प्राण्यांचे चित्र काढणे मला थोडे कठीण वाटायचे. त्यांच्या शरीराचे प्रमाण आणि चेहऱ्यावरील वैशिष्ट्ये नीट दाखवता येत नव्हती. मग मी पुस्तकांतील चित्रे पाहिली आणि हळूहळू सराव केला. त्यातून मला समजले की एखादी गोष्ट चांगली शिकायची असेल, तर सातत्याने प्रयत्न करणे आवश्यक असते.
चित्रकलेमुळे माझ्यात अनेक चांगले गुण विकसित झाले आहेत. चित्र काढताना शांतपणे बसावे लागते आणि प्रत्येक गोष्टीकडे लक्ष द्यावे लागते. त्यामुळे माझा संयम वाढला आहे. एखादे चित्र बिघडले, तर मी निराश न होता ते सुधारण्याचा प्रयत्न करतो. कधी कधी अपेक्षेप्रमाणे रंग भरता येत नाहीत किंवा चित्रातील एखादा भाग चुकीचा होतो. अशा वेळी पुन्हा प्रयत्न केल्यावर चित्र अधिक चांगले तयार होते. यामुळे चुका झाल्या तरी त्यातून शिकावे आणि प्रयत्न करत राहावे, ही गोष्ट मला समजली.
अभ्यास करून थकल्यावर चित्रकला केल्याने माझे मन प्रसन्न होते. मोकळ्या वेळेत मोबाईल पाहत बसण्याऐवजी मी चित्र काढण्याचा प्रयत्न करतो. त्यामुळे माझा वेळ चांगल्या कामात जातो. अर्थात, अभ्यास, खेळ आणि विश्रांती यांचाही योग्य समतोल ठेवणे महत्त्वाचे आहे. मी चित्रकलेसाठी वेळ ठरवून ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. कधी एखादे चित्र पूर्ण करण्यासाठी जास्त वेळ लागतो, तर कधी थोड्याच वेळात सुंदर चित्र तयार होते. प्रत्येक वेळी काहीतरी नवीन शिकायला मिळते.
माझी चित्रे मी मित्र-मैत्रिणींनाही दाखवतो. त्यांना चित्रे आवडली की मला आनंद होतो. कधी आम्ही एकत्र बसून चित्रे काढतो आणि एकमेकांना रंगसंगतीच्या नवीन कल्पना सांगतो. इतरांची चित्रे पाहूनही मला प्रेरणा मिळते. प्रत्येकाची चित्र काढण्याची पद्धत वेगळी असते. त्यामुळे दुसऱ्यांच्या कामाचा आदर करायला आणि त्यांच्याकडून शिकायला मिळते. मला भविष्यात चित्रकलेतील आणखी नवीन तंत्रे शिकायची आहेत आणि अधिक सुंदर चित्रे काढायची आहेत.
माझ्या मते, प्रत्येक विद्यार्थ्याने आपल्या आवडीचा एखादा छंद जोपासला पाहिजे. छंदामुळे आपल्याला आनंद मिळतो, नवीन कौशल्ये शिकता येतात आणि स्वतःमधील गुण ओळखता येतात. चित्रकला आवडणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी सुरुवातीला महागडी साधने घेण्याची गरज नाही. साधा कागद, पेन्सिल आणि काही रंग यांच्या मदतीनेही चित्रकलेचा सराव करता येतो. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे नियमित प्रयत्न करणे आणि स्वतःच्या कल्पनांना वाव देणे.
शेवटी एवढेच सांगावेसे वाटते की, चित्रकला हा माझ्यासाठी केवळ छंद नाही, तर आनंद व्यक्त करण्याचा एक सुंदर मार्ग आहे. चित्रांमधून मी माझ्या कल्पना कागदावर उतरवतो आणि नवीन गोष्टी शिकतो. प्रत्येक चित्र मला काहीतरी वेगळा अनुभव देते. पुढेही मला माझा हा छंद जपायचा आहे आणि चित्रकलेत अधिक प्रगती करायची आहे. रंग, रेषा आणि कल्पनांच्या या सुंदर जगात मला नेहमीच आनंद मिळतो. म्हणूनच चित्रकला हा माझा सर्वांत आवडता छंद आहे.
चित्रकलेचा छंद कसा जोपासावा?
चित्रकलेचा छंद जोपासण्यासाठी रोज थोडा वेळ चित्र काढण्याचा सराव करावा. सुरुवातीला पेन्सिल, कागद आणि रंगीत खडू यांच्या मदतीने फुले, झाडे, प्राणी, पक्षी आणि निसर्गाची साधी चित्रे काढावीत. चित्र काढताना वेगवेगळ्या रंगांचा वापर करून नवीन रंगछटा तयार करण्याचा प्रयत्न करावा. पुस्तकांतील चित्रे, निसर्गातील दृश्ये आणि आजूबाजूच्या वस्तूंचे निरीक्षण केल्याने नवीन कल्पना सुचतात. चित्रकलेची पुस्तके पाहणे, मार्गदर्शनपर व्हिडिओंच्या मदतीने नवीन तंत्रे शिकणे आणि शाळेतील चित्रकला स्पर्धांमध्ये सहभागी होणे यांचाही फायदा होतो. सुरुवातीला चित्रे अपेक्षेप्रमाणे झाली नाहीत, तरी निराश न होता नियमित सराव करत राहावा. इतरांची चित्रे पाहून शिकावे; मात्र स्वतःच्या कल्पनांनाही महत्त्व द्यावे. सातत्य, संयम आणि कल्पकता यांच्या मदतीने चित्रकलेचा छंद अधिक आनंददायी आणि समृद्ध करता येतो.